Historia GBK

W listopadzie 1919 r. Ministerstwo Kolei Żelaznych podjęło decyzję o utworzeniu w Warszawie biblioteki naukowej dla tego resortu – (datę tę uznaje się za datę utworzenia) Głównej Biblioteki Komunikacyjnej, gromadzącej od tego momentu krajową i zagraniczną literaturę z zakresu prawnej, ekonomicznej i technicznej problematyki kolejnictwa.
Na zdjęciu obok – magazyny czytelni GBK w roku 1932, zdjęcie z monumentalnego wydawnictwa „20-lecie komunikacji w Polsce Odrodzonej”.


Rys historyczny

W listopadzie 1919 r. Ministerstwo Kolei Żelaznych podjęło decyzję o utworzeniu biblioteki służącej pracowników ministerstwa oraz jednostkom organizacyjnym resortu, a także osobom i instytucjom interesującym się problematyką kolejnictwa. Prowadzenie biblioteki i czytelni powierzono Wydziałowi Kulturalno-Oświatowemu w Sekcji Administracyjnej Ministerstwa (Dz. Urzędowy Ministerstwa Kolei Żelaznych Nr 9 z dnia 15 września 1919 r.).

Tekst podzielono na strony. Dostęp do następnych stron na dole

Rozpoczęto organizowanie biblioteki; podstawą zbiorów stały się ocalałe księgozbiory byłego Zarządu Drogi Żelaznej Warszawsko-Wiedeńskiej, byłego Zarządu Drogi Żelaznej Nadwiślańskiej oraz istniejącej w czasie I wojny światowej niemieckiej Dyrekcji Kolejowej w Warszawie, były to materiały w językach: polskim, francuskim, niemieckim i rosyjskim.

Do biblioteki zaczęły napływać dary w postaci książek, czasopism i innych materiałów, w tym również archiwalia, m.in. Leopold Kronenberg – były prezes Rady Zarządzającej Drogi Żelaznej Warszawsko-Wiedeńskiej – przekazał przeszło 80 tomów protokołów posiedzeń Rad Zarządzających Dróg Żelaznych: Warszawsko-Wiedeńskiej, Nadwiślańskiej i Terespolskiej. W bibliotece znalazły się także plany sytuacyjne drogi żelaznej Warszawsko-Wiedeńskiej oraz plany i mapy pozostałe po byłym Zarządzie Okręgu Komunikacji Lądowej i Wodnej, materiały zabytkowe o dużej wartości historycznej, jak np. rysunki dawnych słupów milowych, szkice domków dróżniczych z czasów Stanisława Augusta, projekty i plany regulacyjne rzek z okresu Księstwa Warszawskiego i Królestwa Kongresowego. Kompletowaniem zbiorów kierowali kolejno dr ŁabuńskiJerzy Niemojewski.

W 1921 r. na podstawie Statutu Organizacyjnego Ministerstwa Kolei Żelaznych, zatwierdzonego przez Radę Ministrów, bibliotekę włączono w strukturę Wydziału Prezydialnego; jej kierownikiem został naczelnik Wydziału Prezydialnego E. Buszyński.

W 1926 r. biblioteka liczyła 1500 tomów wydawnictw zwartych, 130 pism fachowych. Posiadała dwa katalogi kartkowe: alfabetyczny i działowy.

W 1927 r. kierownikiem biblioteki został Eliasz Czajkowski. Księgozbiór liczył niespełna 4.000 woluminów. W 1931 r. stanowisko kierownika biblioteki objął Stanisław Wolff, syn wybitnego księgarza Gustawa Wolffa – założyciela i kierownika firmy wydawniczej w Warszawie. Kontynuował on prace nad powiększaniem zbiorów oraz ich upowszechnianiem. W pierwszej połowie 1931 r. ukazał się „Katalog czasopism polskich i zagranicznych oraz wydawnictw urzędowych”; zawierał 375 tytułów (1117 woluminów). W następnym roku wydano w formie książkowej „Katalog alfabetyczny książek”, obejmujący opisy bibliograficzne 3.903 dzieł w 4.693 tomach.

W połowie 1932 r. w związku z likwidacją Ministerstwa Robót Publicznych i Ministerstwa Kolei Żelaznych oraz włączeniem większości ich agend, również biblioteki MRP do nowo powstającego Ministerstwa Komunikacji, zadania i profil gromadzenia zbiorów biblioteki uległy zasadniczej zmianie. Księgozbiór połączonych bibliotek liczył w 1932 r. 8.871 tytułów w 10.692 tomach. Biblioteka stała się centralnym ośrodkiem gromadzenia i upowszechniania piśmiennictwa naukowego, obejmującego wszystkie działy komunikacji kolejowej, drogowej, wodnej i lotnictwa cywilnego.

Nastąpił szybki rozwój biblioteki. Był on wynikiem zgromadzenia zbiorów bibliotecznych w jednym ośrodku (dotychczas niektóre wydziały dokonywały zakupów we własnym zakresie), jak i centralnej prenumeraty czasopism zagranicznych oraz wymiany wydawnictw urzędowych z niektórymi ośrodkami zewnętrznymi. Najważniejszym jednak posunięciem o charakterze organizacyjnym, które zadecydowało o roli, jaką miała odegrać Biblioteka Ministerstwa Komunikacji, było podjęcie przez nią szerokiej działalności informacyjnej.

Pages: 1 2 3 4 5 6 7 8